युनेस्कोच्या 'मॅन अँड द बायोस्फीअर' (MAB) २०२५-२०२९
युनेस्कोच्या 'मॅन अँड द बायोस्फीअर' (MAB) कार्यक्रमाच्या आंतरराष्ट्रीय समन्वय परिषदेवर (ICC) ओमानची झालेली निवड ही जागतिक पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने एक महत्त्वाची घटना आहे.
ओमानचे जागतिक स्थान आणि महत्त्व
- उझबेकिस्तानमधील समरकंद येथे झालेल्या युनेस्कोच्या ४३ व्या सर्वसाधारण परिषदेत ही निवड करण्यात आली.
- यामुळे ओमानला आता २०२५ ते २०२९ या कालावधीत जागतिक पर्यावरण धोरणे ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावता येईल.
मुख्य ठळक वैशिष्ट्ये :
- ओमान व्हिजन २०४० : ही निवड ओमानच्या 'व्हिजन २०४०' या महत्त्वाकांक्षी आराखड्याशी आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास उद्दिष्टांशी (SDGs) सुसंगत आहे.
- वैज्ञानिक दृष्टिकोन : वैज्ञानिक संशोधनाचे रूपांतर प्रत्यक्ष पर्यावरणीय उपायांमध्ये करणे, हे या परिषदेचे मुख्य कार्य असेल.
- प्रादेशिक नेतृत्व : अरब राष्ट्रांमध्ये पर्यावरणाचे नेतृत्व करण्याची संधी ओमानला मिळाली आहे.
युनेस्को MAB कार्यक्रम काय आहे?
- 'मॅन अँड द बायोस्फीअर' (MAB) हा एक आंतरशासकीय वैज्ञानिक कार्यक्रम आहे.
- याचा मुख्य उद्देश मानवी गरजा आणि निसर्ग यांच्यात 'शाश्वत सुसंवाद' साधणे हा आहे.
ओमानमधील प्रमुख बायोस्फीअर रिझर्व्ह :
ओमानने आपल्या नैसर्गिक वारशाचे जतन करण्यासाठी विशेष प्रयत्न केले आहेत, ज्याची दखल युनेस्कोने घेतली आहे :
- अल-सरीन निसर्ग राखीव क्षेत्र : जैवविविधतेसाठी ओळखले जाणारे क्षेत्र.
- अल जबल अल अखदर (Green Mountain) : येथील अद्वितीय भूदृश्य आणि शाश्वत भू-वापरासाठी हे क्षेत्र प्रसिद्ध आहे.
या निवडीचे होणारे परिणाम
| क्षेत्र |
परिणाम / फायदा |
| धोरण निर्मिती |
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पर्यावरणीय धोरणांवर प्रभाव टाकण्याची क्षमता. |
| हवामान बदल |
हवामान बदलाच्या आव्हानांविरुद्ध जागतिक कृती आराखड्याला पाठिंबा. |
| जैवविविधता |
दुर्मिळ प्रजाती आणि परिसंस्थांच्या संरक्षणासाठी नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर. |
| सहकार्य |
इतर राष्ट्रांसोबत वैज्ञानिक ज्ञान आणि संवर्धन पद्धतींची देवाणघेवाण. |
निष्कर्ष :
ओमानची ही निवड केवळ त्या देशासाठीच नाही, तर संपूर्ण जगासाठी फायदेशीर ठरेल. निसर्ग संवर्धन आणि मानवी प्रगती यांचा समतोल कसा साधावा, याचे उत्तम उदाहरण ओमान जागतिक स्तरावर मांडू शकेल.